بررسی و معرفی ASUS Rampage IV Extreme مادربوردی مجهز به تراشه X79

سرانجام پلتفرم جدید اینتل معرفی شد و محصولات آن تا آخر سال وارد بازار می‌شوند. در این پلتفرم فوق حرفه‌ای امکانات زیادی دیده می‌شود که اغلب آنها برای اولین بار به کاربران معرفی می‌شوند و قرار است نسل جدیدی از فناوری‌های نوین را ارائه کنند. از پردازنده‌های سندی‌بریج سری E که با سوکت LGA 2011 عرضه شده‌اند تا تراشه‌های X79 اینتل و نسل سوم PCIe همگی از اولین‌های این پلتفرم محسوب می‌شوند ضمن اینکه رقابت میان تولیدکنندگان مادربورد نیز در اوج خود قرار دارد و به دلیل گروه حرفه‌ای این مادربوردها، سازندگان تلاش می‌کنند بهترین دستاوردهای خود را به همراه مدل‌های جدید منتشر کنند. مخاطبان مادربوردهای جدید نیز شامل کاربران عادی نمی‌شود و به همین دلیل محدودیت‌های ناشی از افزایش هزینه در این رده چندان چشمگیر نیست.

ایسوس برای تراشه X79 تاکنون چندین مدل معرفی کرده است که یکی از آنها Rampage IV Extreme نام دارد و در گروه ROG قرار می‌گیرد که به طور حرفه‌ای برای بازیکنان طراحی شده است. در این مدل ایسوس از برخی فناوری‌های اختصاصی خود برای اولین بار رونمایی کرده است که از میان آنها می‌توان به OC Key، Subzero Sense و VGA Hotwire اشاره کرد.

مادربوردهای مجهز به تراشه‌های X79 دارای سوکت LGA 2011 هستند که رکورد بیشترین تعداد پین را در اختیار دارد. پردازنده از طریق دو اهرم نگهدارنده روی این سوکت غول‌پیکر محکم می‌شود و اینتل اعلام کرده است خنک‌کننده‌های آبی برای کاهش دمای این پردازنده پیشنهاد می‌شوند. البته این خنک‌کننده‌ها تاکنون معرفی نشده‌اند و اینتل نیز این پردازنده‌ها را به صورت مستقل و بدون خنک‌کننده ارائه خواهد کرد. پردازنده‌های سندی‌بریج سری E‌ با فناوری‌ساخت ۳۲ نانومتری تولید می‌شوند و احتمال دارد نسل بعدی این پردازنده‌ها مانند مدل‌های ایوی‌بریج از طریق فناوری ۲۲ نانومتری تولید شوند با این حال این گروه از پردازنده‌ها در حال حاضر بیشترین راندمان مصرف انرژی را دارند. در این پردازنده‌ها از دو میلیارد و ۲۷۰ میلیون ترانزیستور استفاده شده است. مدل‌هایی که برای دسکتاپ ارائه خواهند شد بر اساس اطلاعات منتشرشده فعلی دارای چهار تا شش هسته هستند و در آنها مانند مدل‌های قبلی حافظه کش L3 بین هسته‌ها به اشتراک گذاشته می‌شود. پردازنده‌ای که در این بررسی نیز مورد استفاده قرار گرفت از نوع i7 3960X است که با شش هسته در فرکانس عملیاتی ۳.۳ گیگاهرتز اجرا می‌شود. این مدل قدرتمندترین پردازنده در سری E است و ۱۵ مگابایت کش L3 در آن به کار رفته است. اینتل قیمت این پردازنده را معادل هزار دلار اعلام کرده است.

تراشه X79

تراشه‌های X79‌ با نام کد Patsburg معرفی شده‌اند و جانشین تراشه‌های حرفه‌ای رده Tylersburg محسوب می‌شوند که با شماره مدل X58‌ منتشر شد. در چیپ‌ست‌های X58 اتفاقات جدیدی برای مادربوردها رخ داد که سرآغاز حذف یکی از تراشه‌های اصلی روی مادربوردها بود. اینتل با ارائه پردازنده‌هایی بر پایه معماری نیهالم به سمت تولید پردازنده‌هایی با ساختار ماژولار حرکت کرد که در آنها بخش‌های مختلف می‌توانستند در قالب یک ماژول به پردازنده اضافه یا از آن حذف شوند. برای شروع اینتل کنترلر حافظه را از تراشه پل شمالی در مادربورد به پردازنده منتقل کرد و در تراشه‌های X58 کنترل‌کننده بخش حافظه وجود نداشت. این معماری باعث شد سرعت رم افزایش پیدا کند و علاوه بر ‌آن پهنای باند بیشتری برای ارتباط با سیستم ایجاد شود. اینتل در گروه بعدی از تراشه‌های نسل پنجم که با اندکی تاخیر و برای رده متوسط منتشر شدند، بخش پل شمالی را به کلی حذف کرد و تنها پل جنوبی روی مادربورد باقی ماند که وظیفه ارتباط با ورودی‌ها و خروجی‌های مادربورد را انجام می‌داد. این تراشه پس از این تغییرات به عنوان هاب کنترل پلتفرم یا PCH‌ نامیده شد. بنابراین تراشه X58 یکی از نقاط عطف در تغییرات مادربوردها محسوب می‌شود و حالا تراشه X79 جایگزین آن شده است. در نگاهی کلی می‌توان گفت این تراشه تقریبا آیینه‌ای از امکانات موجود در تراشه‌های قبلی نسل ششم مانند P67 و Z68 است ولی پیشرفت‌های زیادی در آنها دیده می‌شود.

در بخش گرافیکی تعداد لنزهای ارتباطی با کارت گرافیکی به ۴۰ لنز افزایش داشته است و در نتیجه می‌توان انواع پیکربندی‌های مختلف را بر اساس آن انجام داد. در مادربوردهایی که مجهز به X79‌ هستند از نسل سوم PCIe پشتیبانی می‌شود که در آن میزان پهنای باند افزایش داشته است در نتیجه نه‌تنها تعداد لنزها بیشتر شده که پهنای باند آنها نیز می‌تواند منجر به افزایش کارایی سیستم شود. اغلب این مادربوردها حداقل دارای دو شکاف گرافیکی خواهند بود که هر دو آنها با سرعت x16 اجرا می‌شوند. ضمن اینکه پیکربندی‌های دیگر برای نصب سه و چهار کارت گرافیکی هم امکان‌پذیر است و در همین مادربورد Rampage IV Extreme از پنج شکاف گرافیکی استفاده شده است که از طریق آن می‌توان پیکربندی چهارگانه SLI و کراس‌فایر را انجام داد. نکته دیگر در مورد بخش گرافیکی این است که مادربوردهای مجهز به تراشه X79‌ برای پیکربندی کارت‌های گرافیکی از هر دو تراشه انویدیا و AMD پشتیبانی می‌کنند.

در مورد این تراشه‌ها گفته شده بود که از فناوری نسل سوم USB پشتیبانی می‌کنند و کنترلر یو‌اس‌بی به صورت درونی در تراشه موجود خواهد بود که این مساله همچنان اجرایی نشده و اینتل در X79 از USB3 استفاده نکرده است. ضمن اینکه در مورد رابط اختصاصی اینتل به نام تاندربولت نیز این شبهه وجود داشت و قرار بود آنها هم با X79 همراه شوند که هنوز چنین اتفاقی نیفتاده و تاکنون تنها در برخی لپ‌تاپ‌های اپل از این رابط استفاده شده است. در این تراشه‌ها از ۱۴ درگاه USB 2 و شش درگاه SATA 3 با سرعت شش گیگابیت بر ثانیه پشتیبانی می‌شود که ممکن است سازندگان مختلف از تمام این توانایی‌ها استفاده نکنند. در مورد ورودی‌ها و خروجی‌ها نیز هشت لنز PCIe نسل دوم برای ارتباط با بخش‌های مختلف سیستم وجود دارد که می‌توانند برای ارتباط این بخش‌ها با تراشه مورد استفاده قرار بگیرند.

در تراشه‌های X79 برای برقراری ارتباط میان تراشه و پردازنده از همان رابط DMI‌ استفاده می‌شود با این حال این رابط نیز ارتقا پیدا کرده و نسل دوم آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. رابط DMI جدید می‌تواند اطلاعات را با پهنای باند ۲۰ گیگابیت بر ثانیه منتقل کند که معادل پنج گیگاتکسل بر ثانیه است. البته در اغلب اوقات سرعت مورد نیاز پایین‌تر از این مقدار خواهد بود و این پهنای باند تنها در شرایط پیک به این ظرفیت می‌رسد. یک کنترل اختیاری SCSI نیز در این قسمت قرار داده شده است. اینتل در تراشه‌های سری H و Z نسل ششم برای ارتباط با هسته گرافیکی از رابطی جداگانه به نام FDI‌ استفاده می‌کرد که ارتباط مادربورد با هسته گرافیکی و فراهم‌سازی خروجی تصویری در پنل پشت از طریق این رابط را فراهم می‌کردند. در تراشه‌های X79 این رابط حذف شده است و پردازنده‌های پل‌شنی رده E نیز فاقد کنترلر گرافیکی روی هسته پردازنده‌ هستند.

یکی از مواردی که در چیپ‌های قبلی وجود نداشت لینک SCU است که بین پردازنده و تراشه قرار می‌گیرد و عملکرد آن مستقل از رابط DMI است. از طریق این لینک یک مسیر اختصاصی برای داده‌ها فراهم می‌شود تا کارایی بخش ذخیره‌سازی افزایش پیدا کند. این لینک می‌تواند باعث کاهش زمان تاخیر شود ضمن اینکه پهنای باندی اختصاصی برای انتقال داده‌ها و پردازش آنها فراهم خواهد شد. این رابط بین تراشه‌های x79 و پردازنده‌های سندی‌بریج سری E وجود دارد. تنها موردی که در ارتباط با این لینک به عنوان نقطه ضعف آن بیان شده است بحث استفاده رابط SCU از لنزهای پی‌سی‌آی‌اکسپرس است. این پردازنده‌ها می‌توانند از طریق چهار لنز PCIe ارتباط SCU را برقرار کنند در این حالت تعداد لنزهای پردازنده به ۳۶ لنز کاهش پیدا می‌کند و در مقابل استفاده از دو کارت با سرعت x16 و یک کارت x8 دیگر امکان‌پذیر نخواهد بود، هر چند کارت سوم همچنان می‌تواند با سرعت x4 وصل شود.

Rampage IV Extreme

مادربورد مدل Rampage IV Extreme در گروه مادربوردهای ROG‌ یا جمهوری بازیکنان منتشر شده است. ترکیب این مدل نیز مانند سایر مدل‌های این گروه از دو رنگ قرمز و مشکی بهره برده و خنک‌کننده‌های آن دارای همان الگوی سابق هستند. این مادربوردها برای بازی منطبق‌سازی شده‌اند و به همین دلیل علاوه بر بخش‌های پردازشی می‌توان ویژگی‌های زیادی را در بخش‌هایی مانند گرافیک، صدا و شبکه در آنها مشاهده کرد اما در مدل IV برخی از امکانات ایسوس برای اولین بار معرفی شده‌اند. به عنوان مثال بخش OC Key تاکنون در هیچ مادربوردی مشاهده نشده بود و با اتصال به کارت گرافیک، می‌تواند از امکانات بایوس استفاده کند بدون اینکه اجرای این تغییرات در فعالیت پردازنده اخلالی ایجاد کند. بخش دیگر که برای اولین بار استفاده شده است Subzero Sense نام دارد که برای مشاهده و نظارت روی دما به کار می‌ورد. این قسمت وظیفه یک ترمومتر دیجیتال را به خوبی انجام خواهد داد. قسمت VGA Hotwire نیز از طریق شش مقاومت متغیر و گیرنده‌های ولتاژ امکان کنترل ولتاژ کارت گرافیکی را فراهم می‌کند بدون اینکه نیازی به تغییرات سخت‌افزاری روی بورد کارت گرافیکی باشد.

در مادربوردهایی که از سوکت LGA 2011 پشتیبانی می‌کنند چهار کانال برای رم‌ها در نظر گرفته شده است که هر کدام از آنها از دو ماژول پشتیبانی می‌کنند، به این ترتیب می‌توان روی مادربورد محل نصب هشت ماژول رم مشاهده کرد که چهار عدد از آنها در بالای پردازنده و چهار عدد دیگر در زیر آن نصب می‌شود. در این شرایط سوکت پردازنده به قسمت میانی مادربورد متمایل شده است. این ماژول‌ها با کانال‌های مشکی و قرمز مشخص شده‌اند و برای نصب رم روی آنها باید از شکاف‌های هم‌رنگ استفاده کرد. با توجه به ماژول‌های فعلی امکان نصب ۳۲ گیگابایت رم روی این سیستم وجود دارد و می‌توان این ظرفیت را تا ۶۴ گیگابایت نیز افزایش داد. این رم‌ها می‌توانند در فرکانس ۲۴۰۰ مگاهرتز اجرا شوند ضمن اینکه مادربوردهای سری x79 ایسوس توانستند گواهی XMP اینتل را در مورد حافظه به دست آورند.

در بخش گرافیکی پنج شکاف پی‌سی‌آی‌اکسپرس دیده می‌شود که چهار عدد از آنها به رنگ قرمز و یکی از آنها به رنگ مشکی است. این رابط‌ها با نصب یک یا دو کارت با سرعت x16 اجرا می‌شوند و زمانی که کارت سوم به آن اضافه شود دارای سرعت x8‌ خواهد بود. با افزایش تعداد کارت‌ها به چهار کارت یک رابط با سرعت x16 و سه کارت دیگر با سرعت x8 به مادربورد متصل خواهند شد. رابط مشکی‌رنگ نیز دارای سرعت x8‌ است. ایسوس برای تراشه PCH‌ از یک سینک نسبتا بزرگ استفاده کرده که روی آن یک فن نیز به کار رفته است. این سینک از طریق یک لوله مسی به کنترل‌کننده‌های ولتاژ متصل می‌شود و از این بخش لوله دیگری پس از عبور از کنار رم‌ها به بخش دیگر مدار تغذیه متصل خواهد شد. خروجی این بخش نیز به بخش بالایی کنترل‌کننده‌های ولتاژ متصل می‌شود که در حاشیه پنل پشتی قرار گرفته است.

در این مادربورد ایسوس مدعی است از بهترین قطعات موجود استفاده کرده است و به همین دلیل کارایی بخش‌هایی مانند مدار تغذیه در شرایط بهینه قرار دارد. یکی از فناوری‌های استفاده‌شده در این بخش Extereme Engine digi+ نام دارد که به طراحی هوشمند مدار دیجیتال برای تامین ولتاژ اشاره می‌کند. از اجزای این بخش می‌توان به خازن‌های مشکی‌رنگ ژاپنی اشاره کرد که استفاده از چنین قطعاتی باعث افزایش راندمان و امکان اجرای یک اورکلاک دقیق می‌شود. مانند سایر مدل‌های پیشین در این مادربورد نیز رابط ROG Connect همچنان وجود دارد. این رابط از طریق درگاه usb به یک سیستم دیگر متصل می‌شود و از طریق آن می‌توان اورکلاک را انجام داد. تنظیمات این بخش مانند بایوس است و امکانات نسبتا کاملی در اختیار کاربر قرار می‌دهد. از دیگر امکانات این مدل که در Rampage IV Extreme بهبود پیدا کرده‌اند می‌توان به ProbIt، IROG و ROG IDirect اشاره کرد.

در این مادربورد به‌روزرسانی بایوس به سادگی انجام می‌شود و برای آن کافی است فایل بایوس را از وب‌سایت ایسوس دانلود کرده و آن را در یک فلش‌درایو قرار دهید، سپس با اتصال فلش به درگاه ROG Connect و فشردن کلید ROG Connect برای دو ثانیه، بایوس به طور خودکار به‌روز خواهد شد.

در این مدل از هشت درگاه ساتا استفاده شده است که چهار عدد از آنها با سرعت سه گیگابیت بر ثانیه اجرا می‌شوند و به رنگ مشکی طراحی شده‌اند. دو درگاه دیگر نیز به رنگ قرمز طراحی شده‌اند که سرعت آنها به شش گیگابیت بر ثانیه می‌رسد. این دو پورت توسط تراشه x79 کنترل می‌شوند. علاوه بر این دو درگاه دیگر نیز با سرعت شش گیگابیت بر ثانیه وجود دارد که کنترل آن از طریق یک تراشه مستقل ASMedia صورت می‌گیرد. در پنل پشت این مادربورد می‌توان چهار درگاه آبی‌رنگ نسل سوم یو‌اس‌بی را مشاهده کرد، علاوه بر این دو کانکتور ۲۰ پین دیگر نیز با رنگ قرمز روی مادربورد قرار گرفته است که هر کدام از آنها می‌توانند از دو درگاه پشتیبانی کنند.

در مدار تغذیه این مدل از یک MOSFETS خاص استفاده شده است که دارای ظرفیت مدار دوبرابری است و علاوه بر این می‌تواند در شدت جریان ۱۵ آمپر تا ۹۰ درصد کارایی داشته باشد. این مدار جدید با الگوی Extreme Engine DIGI+ طراحی شده است و در کنار پردازنده نیز می‌توان ۱۱ فاز توان را مشاهده کرد. از این تعداد، هشت فاز متعلق به پردازنده است و سه فاز دیگر در اختیار کنترلر رم درون پردازنده قرار می‌گیرد. ضمن اینکه ۲+۲ فاز دیگر نیز برای ماژول‌های رم استفاده می‌شوند. در طراحی این مدار به میزان القای ناشی از فعالیت مدار تغذیه در فرکانس‌های بالا نیز توجه شده است.

در قسمت بالای مادربورد و در کنار پردازنده دو رابط توان ATX-12V دیده می‌شود که ولتاژ CPU را تامین می‌کنند. در قسمت پایین این بخش نیز بخش مربوط به اورکلاک‌های سخت از طریق خنک‌کننده‌های نیتروژن مایع و امکانات کنترل سیستم در این شرایط قرار داده شده است که از میان آنها می‌توان به محل اتصال مولتی‌متر برای مشاهده ولتاژ بخش‌های مختلف و فعال‌سازی سیستم برای اورکلاک‌های حرفه‌ای اشاره کرد. نمایشگر خطایاب، کلید پاور و ریست و کلیدهای مربوط به سرعت شکاف‌های پی‌سی‌آی‌اکسپرس از دیگر امکانات این بخش هستند.

به نقل از farsigeek.com